Erkin Koray
25 Haziran 1941 Istanbul dogumludur.
Annesi Istanbul Belediye Konservatuari”nda Klasik Bati Muzigi piyano ogretmeni oldugundan dolayi ilk enstrumani piyano oldu. Hatta kendisine soruldugu zaman:
- “Ben piyano calmaya nasil baslamis oldugumu bile bilmiyorum. Bu enstrumani dogal olarak caliyorum.Ben gitarciyim!”, der.
Alman Lisesi”nde okurken ayni zamanda konservatuara da devam etti. Gitara baslama tarihi 1956, ilk konser ise (piyanoyla) 29 Aralik 1957 Galatasaray Lisesi”ndedir. O konserdeki repertuari veriyoruz:
1) Ain”t That a Shame - Fats Domino
2) Whole Lotta Shakin” Goin” On - Jerry Lee Lewis
3) Hound Dog - Elvis Presley
4) I”m Walkin” - Fats Domino
5) Don”t Be Cruel - Elvis Presley
Bu konser Erkin Koray”in hayatinin buyuk bir donum noktasini teskil etmistir. O gune kadar Elektronik ve Atom Muhendisi olmak isteyen Erkin, belki kaderin cilvesi, belki de normal netice olarak, kendi tabiri ile “Elektronik Muzik Muhendisi” olur.
O konseri, tam bir ay sonra 25 Ocak 1958 de Eminonu Halkevi, 20 gun sonra Alman ve arkasindan Avusturya Lisesi konserleri izler. Ve artik onune gecilemeyen bir konserler zinciri birbirini takip eder. Gazeteler kendisinden “Rock”n”Roll Krali” diye bahsediyorlardir artik…
1963 - 65 yillari arasi askerlik yillaridir. Hava Kuvvetleri Caz orkestrasi”nda Gitarist - Solist olarak gorevini yapar. Soyledigi sarkilarin notalarini 14 kisilik orkestraya yazar. “Rock sarkilarini buyuk orkestra ile soylemek cok sahane bir olaydi. Neredeyse askere tekrar gidecegim geliyor”, diye bahseder o yillardan…
Askerden sonra “olayi yerinde incelemek” amaciyla dogru Almanya”ya gider. O sirada Beatles”in da oradan sohret olmus oldugu, muzigin kalbinin attigi yer sayilan Hamburg”daki Star Club”da alir solugu… Her gun en az uc Ingiliz grubu calmaktadir Star Club”da… Onlari yakindan izler. Bir coguyla da tanisir. Amac Turkiye”de yapilacak olan seyin hakkini vermektir. Bu arada Hiccups adli bir Alman Grubu”yla da sahneye cikmayi ihmal etmez. Ki, daha sonra o grubun bascisi Bernhard Weber”i yanina alarak donecek ve bu olay Turkiye”de Hard Rock doneminin baslangici olacaktir.
Diger yandan ilk Elektro - Baglamayi da Semsi Yastiman”a tarifini vererek yaptirip, o konuda da bir ilk olur. “Ben sazci degilim. Saz calanlara ornek olsun diye yaptim”, der ama, sahnede kullanmayi da ihmal etmez.Iki yil sonra, askerden once yaptigi “Bir Eylul Aksami” adli plak (kendi oyle diyor) sayilmazsa, ilk plagini dolduruyor: “Kizlari Da Alin Askere - Ask Oyunu”. Onu “Anma Arkadas, Sana Birseyler Olmus, Kendim Ettim Kendim Buldum” gibi 45″lik plaklar takibediyor. (Diskografi bolumunde, cikmis olan plaklarin tam listesini bulabilirsiniz)
1971″de Fransa”ya gider, dondugunde “Yagmur” piyasaya cikar. 1974″te ise “Saskin, Fesuphanallah, Estarabim, Arap Saci” ile bu sefer baska bir doneme imzasini atar. Sonra uzunca bir yurtdisi seyahati 1975 -1984 yillari arasina rastlar. 1983 yilinda Kanada”da bir kiz cocugu sahibi olur. Bu onun donus sinyalidir. Cunku: “Ben cocugumu en az 18 yasina kadar Turkiye”de buyutmek isterim”, der.
Donusten sonra ozel durumlari yuzunden, “kizi ayaga kalkacak yasa gelinceye kadar” bir aradan sonra, yine bir ILK”e adini yazdirir: Istanbul Beyevladi”nda BILSAK (Bilim, Sanat, Kultur Merkezi) nde ilk Rock Bar acilir.
“Bu da Elli”sinden sonraki ilk …”, diyor kendisi bu ise… Simdi yuzlerce Rock Bar var Beyevladi”nda… Orada esine rastlanmayacak degisik bir formasyonla sahneye cikar. Onunde klavye ve sirtinda gitar…
Her babayigidin harci olmayacak bir gosteri yapiyor Erkin Koray sahnede…
HAKKINDA YAZILANLAR
Bir Erkin Koray Kitabi
Munir Tireli, Gokhan Aya
Ada Muzik Kitaplari
..varlik yokluk derdini su kafandan sil birak densiz isleri de kendini bilgerin soyle, bir derin nefes al.kac nefes alacagin var ya, hic belli degil .-Omer Hayyam
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
erkin koray”in hayati
Yazan: Onder Ergun
Dogu ile batinin en “cilveli” bulusma noktalarindan biri olan sehri Istanbul da, 1941 yilinin 24 Haziran gununde dunyaya gozlerin acti. Babasi Enver, annesi Vecihe *Koray*”di. Vecihe hanim; *Erkin*” i, Istanbul belediye Konservatuarinda sanat hayatina baslamasinin bir yil sonrasinda, otuz dort yasinda dunyaya getirdi. Piyanistligi *ilk* zamanlarda icraci olarak surdurmekteydi. Istanbul sehir orkestrasindaki muzisyenligi disinda solo konserleri de olmustur. Nedeni mechul, bu tur calismalarini aza indirgedi ve
hayatini konservatuarda ogretmenlik yaparak devam ettirmeye karar verdi.
Iste bu vakitlerde 1943″te *Erkin*” in, Korkut adini verdikleri kardesi dunyaya geldi. *Erkin*, besinci yasini bitirirken annesinden piyano dersleri almaya baslamistir. Muzikle beraber buyuyen *Erkin*, Alman Lisesinde okumaya basladi. 1955/1956 yillarinda rock muzikle tanisti. Iki arkadasiyla beraber rock sarkilarini kendi zevklerine gore calmaya baslayan *Erkin **Koray* bir tanidiklari sayesinde konser verme imkani buldular. 1957″nin 29 Aralik gunu Galatasaray Lisesinde *ilk* konserini verdi. Bu konser; hem *Erkin **Koray*” in sahne hayatina start vermis, hem de Turkiye” deki rock muziginin miladini belirlemistir. *Erkin **Koray*” in Amerikali bir asker sayesinde *ilk*elektro gitara sahip olmasi gorusleri arasi ihtilaf olsa da “bir rock muzisyeni” olarak elektrikli gitara sahip *ilk* Turkiye Cumhuriyeti muzisyeni oldugunu soyleyebiliriz.
Muhendislik okumayi dusunen *Koray*, muzikle ugrasmaktan daha cok hoslaniyor ve git gide okuyacagi okulla ilgili dusunceleri degisiyordu. Buyuk bir ihtimalle bu yuzden ailesi ile girdigi tartisma sonucu on yedi yasinda evi terk etti. Birkac konser daha veren *Koray*, 1958 senesinde yogun is teklifi almaya basladi.
*Ilk* duzenli programina Moda Rainbow Otelinde cikmaya basladi. Kisa sure sonra Cadde Bostan Gazinosuna transfer oldu. 1959 yilinda 18 yasindaki * Koray*, kluplerden aldigi cazip teklifleri daha iyi degerlendirmek amaci ile *”Erkin Koray Ve Ritimcileri” *adindaki *ilk* grubunu kurdu.*1962* yilinda Istanbul, Izmir ve Ankara klup cevrelerinde populer bir hale gelmisti ve *
1962*”nin sonlarina dogru *ilk* plagi *”Bir Eylul Aksami”* adi altinda piyasaya cikti. O donemde kentli dinleyicinin hic hos gozle bakmadigi Turkce sozlu sarki formatiyla marjinal bir calisma olarak karsimiza cikti ve bu plak Turkiye”nin *ilk* ciddi rock plagi olarak tarihteki yerini almistir.
1963″un baharina dogru askere giden *Koray*, askerligini 1965 yilinin sonbaharinda Hava Kuvvetleri Caz Orkestrasinda gitarist olarak tamamladi. Kendi deyimiyle Avrupa ulkelerine “felsefe ziyafeti” icin cikti. *Koray*, Aralik 1965″deki donusunde karsilastigi onemli bir durum ise Almanya gunlerinden beri makas vurdurmamis oldugu saclariydi.
*Koray*, 1966 yilina gelindiginde iki basarisiz hamlede bulundu: Bunlardan biri; “Altin Mikrofon” yarismasiydi, bir digeri ise; *”Balla Balla”* adinda cikardigi ikinci plagi oldu. Tekrar klup calismalarina donen *Koray*, Ocak 1967″de *”Erkin Koray Dortlusu”* adindaki yeni grubunu kurdu. Istanbul Plak tarafindan fark edilen *Koray* 1967 yilinda cok tutulan 45″ligi “Kizlari da
Alin Askere” yi cikartti. Bu cikisi 1967″de piyasaya surdugu “Anma Arkadas” 45″ligi ile devam ettirdi. 1968 yilinda artik ulke capinda taninan biri olmustur.
1968″de tekrar Altin Mikrofon yarismasina katildi. *”Cicek Dagi”* adli turkuyu duzenleyen “*Koray* dortlusu” bu yarismada dorduncu oldu. Bir sure sonra bu grubu dagitan *Koray* 1969″un yazinda, *”YER ALTI DORTLUSU” *adi altinda yeni bir grup kurdu ve 1969 yilinda bu grubuyla *ilk* plagini* “Aska Donuyorum” *adiyla cikartti. 1970 yilina yaklastiginda grup ikinci plagini
“Yine Yalnizim” gibi aranjman mantigiyla yapti. Bir sonraki 45″ligi ise “Nihansin Dideden” ile artik kimligini oturtturmustu. Bu yillarda kisa zamanda sesini duyuran Orhan Gencebay ile tanisti. Sentezleme girisimini benimseyen “Senden Ayri” adli 45″ligini, daha sonrada “Kiskanirim” adli 45″ligini cikartti. Bu plakta, en cok ilgiyi plagin arka yuzundeki “ilahi Morluk” adli parca gordu. *Koray* 1971″in Mayis ayinda donemin unlu muzik muhabir Arda Uskan ile Fransa”ya gitti.
Fransa”dan donen *Koray*, *”Erkin Koray Super Group” *adinda yeni bir grup kurdugunu ilan etti. 1971″in Aralik ayinda bu grup *ilk* plagini “Yagmur” olarak piyasaya surdu. *Koray*, bu plakla arabesk tavrini surduruyordu. Arka yuzdeki *”aska inanmiyorum”* parcasi bir hayli ilgi gormustur ve bu album 1972 yilinin en cok satan 45″liklerinden biri olmustur. 1972 yilinin Subat
ayinda ise “Sen Yoksun Diye” adli ikinci 45″ligi cikartmistir. Plagin arka yuzunde donemin en cok sevilen parcasi *”Goca Dunya”* yer aliyordu. 1972 yilinda *Erkin **Koray* Super Group” un tarihe karistigini acikladi. Ayni muzikten hoslanan bas gitaristcisi Ozkan Ugur”u alarak *”TER”* adinda yeni bir grup kurdu. Bir Orhan Gencebay bestesi olan *”Hor Gorme Garibi”* ile grup 45″ligini dinleyicilere sundu, plagin arka yuzunde* “Zuleyha” *adinda nefis bir sentez parca kaydetmislerdi.
TER toplulugu 1973″un sonlarinda sessizce dagildi. Para sikintisi ceken *Erkin **Koray* Mayis 1973″de “Mesafeler” adli plagini cikartmistir ve bu plaktan uc ay sonra *”STOP! ERKIN KORAY”* adli yeni grubunu kurmustur.
1974 yilinda cocukluk arkadasi olan Muge ile evlenen *Koray*, *ilk* kez kendi basina cikiyor ve istediklerini rahatca ortaya cikartmak istiyordu. 1974″un Mart ayinda cikarttigi “Saskin” 45″ligi ile buyuk bir yanki uyandirmistir. Bu plak *Erkin*”in ikinci buyuk cikisi olmustur. Elektro sazinda mucidinin *Erkin **Koray* olduguna dair yaygin bir kanaat var. 1974″de yapmak istedigi bir calisma ile cikisi devam etti. *”Elektronik Turkuler”,”Karli Daglar”,”Sir”,”Hele Yar”.* Kisa bir kayit molasinda yaptiklari ilginc *”Korkulu Ruya*”nin ardindan *”Fesupanallah*” ve “*Yalnizlar Rihtimi*” plagin *ilk* yuzunu olusturuyordu. Plagin arka yuzunde ise Urguplu
Refik Basaran”in unlu turkusu “Cemalim” yer aliyordu.
1975 senesinde arabesk tarzinda calismaya yonelen *Koray*, *”Estarabim*” 45″ligiyle devam etti. 1975 hitleri arasina girdi. Avrupa seyahatine devam eden *Koray* 1976 yilinin Mayis ayinda “Arap Saci” adinda bir 45″lik daha cikartti.
1976 Temmuzunda *Koray*, “*The Great Error*” adi altinda bir grup kurdu. Kervan plakla mukavele imzalayan grup *ilk* 45″ligini Ekim 1976″da “Cumbur Cemaat” adiyla cikardi. Avrupa turnesine giden grup tutunamadi. *Koray*, Haziran 1977″de *”Erkin Koray Tutkusu” *adi altinda bir 45″lik daha cikardi. Eski dostlarinin yardimiyla cikan bu albumde iki guzel parca, enerjisi ve gitar sololariyla dikkat cekiyordu. Ilki *”Allah Askina”,* ikincisiise *”Varsin Ekmegimde, Varsin Suyumda, Yalniz Sen Varsin Hasta Ruhumda”.* Politik catismalarin had safhaya ulasmasi, can guvenliginin tehlikede olmasi nedeni ve ailevi sebeplerden 1977″de esinden bosandi ve Almanya”ya gitti. 12 Eylul darbesini yurt disinda ogrenen *Koray*, 1981″in sonlarina dogru ulkeye geri
dondu. Temmuz 1982″de *”Benden Sana”* adli albumunu cikartti. Bu albumunun tutulmamasiyla maddi sikintiya dusen *Koray*, Kanada”ya gitti. 1983″un yazinda tekrar ulkeye donen *Koray*, yeni kaset calismalarina basladi. Kayitlari iyi bir studyoda yapmak icin Almanya”ya giden *Koray*, orada beyin kanamasi gecirmistir. Koln”de tedavisi surerken 1983 Araliginda yeni *albumu
* “illa ki” piyasaya cikmistir. Bu albumde dikkat ceken; *”Deli Kadin”,”Tek Basina”* gibi iki guzel parca vardi. 1984″de *Koray*, artik TRT ekranlarinda gorulmeye basladi. 1985″in sonbaharinda *”Ceylan”* *albumu* ve*albumu*ayakta tutan *”Copculer”* sarkisi vardi. Bu albumun tutulmasina ragmen korsan kasetcilerden dolayi para sikintisi ceken *Koray* H. C. Restaurant adinda
bir pizzacida calismaya basladi. 1986 yilinin sonbaharinda “Gaddar”i piyasaya surdu. 1990″lara yaklasirken gencligin belirli bir kismi rock dinlemeye basliyordu. 1989 yazinda *Koray*, en enerjik calismalarindan biri olan *”Hay Yam Yam*” adli albumunu cikartti. Bu albumunde *”Hayat Katari*”da *”Hay Yam Yam”* kadar ilgi gormustur. 1990 yilinda “Muzik beni birakmadikca,
benim muzigi birakmam soz konusu olamaz” diyen *Koray*, bu yilda manasi uzerinde *”Tamam Artik*” adli albumunu piyasaya surdu. Bu albumde eski parcalari da bulunuyordu.”Oyle Bir Gecer” ve yeni parcasi “Hare Krisha” dogu felsefesinin derin etkisi altinda kaldigini gosteriyordu. 1991 senesinde Gulhane Parkinda verdigi atesli konserle, genc dinleyicilerini buyulemisti.
Bu konser *”Tek Basina Konser”* adiyla album halinde piyasaya suruldu. Bu arada 1980″lerin ortalarinda soylenmeye baslanan *”Rockin Babasi Erkin Koray”, “Erkin Baba*” gibi tanimlamalar git gide cogaliyordu. Bundan sonra dinlenmeye cekilen *Koray*, Haziran 1996″da tekrar dondu. *”Gun Ola Harman Ola”* adiyla bir album cikardi, bu *albumu* kaset ve CD formatinda piyasaya
suruldu. *”Akrebin Gozleri”,”Ofke”,”Mezarlik Gulleri”* gibi sert rock parcalarinin yani sira “*Melek misin?”, “Mermer gibi*” hos ve duygusal parcalari toplamisti. Bu guzel albumun ardindan 1998 yilinda *”Devlerin Nefesi”* adli albumunu cikartti. Bu *albumu* cikartmayi dusunmeyen *Koray*”in son *albumu* (simdilik) olmus oldu.
60 yillik bir dev. Turkiye rock”inin tartisilmaz ismi *Erkin **Koray*, hala bar programlarina ve zaman zamanda konserlerine devam etmektedir.
